Sen o warkoczu — symbolika splotu i co mówi psychologia

Dlaczego śnisz o warkoczu?

Czujesz pod palcami trzy splecione pasma. Twoje, mamy, czyjeś obce. Ktoś przeczesuje Ci grzebieniem włosy i powoli zaplata, a Ty masz wrażenie, że wraca dzieciństwo, którego nie pamiętasz. Albo przeciwnie — siedzisz przed lustrem i widzisz, że Twój długi warkocz właśnie spada na podłogę, odcięty jednym ruchem. Po przebudzeniu zostaje wrażenie, jakby ten obraz oznaczał coś więcej niż „zwykłe włosy".

Nie mylisz się. W badaniach treści snów Hall i Van de Castle (1966) wykazali, że części ciała stanowią jedną z najczęstszych kategorii symboli, a włosy — wraz z dłońmi i twarzą — należą do trzech najsilniej zapamiętywanych elementów wyglądu we śnie. Późniejsza praca Schredla i Piel (2005) pokazała, że kobiety raportują sny związane z włosami i fryzurą znacząco częściej niż mężczyźni — różnica jest stabilna w wielu populacjach. Splot włosów to jednak nie tylko fryzura. Antropolog Edmund Leach w klasycznym tekście „Magical Hair" (Leach, 1958) pokazał, że we wszystkich badanych kulturach świata związanie, splecenie lub obcięcie włosów oznaczało przejście — między fazami życia, statusami społecznymi, rolami płciowymi.

W polskiej i szerzej słowiańskiej tradycji warkocz miał specjalne miejsce. Panieński warkocz odróżniał dziewczynę od mężatki — w obrzędzie oczepin pannę młodą rozplatano, czesano i zawiązywano jej chustę, symbolicznie zamykając czas dziewczyństwa. Etnografka Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, która od lat dokumentuje polski sennik ludowy, wskazuje, że splot trzech pasm bywał w wierzeniach traktowany jako symbol jedności rodziny: ojca, matki i dziecka albo trzech generacji. Ten kulturowy ciężar nie znika tylko dlatego, że dziś nosisz włosy rozpuszczone i nie pamiętasz oczepin babci.

Co to oznacza w praktyce? Sen, w którym pojawia się splot włosów, niemal nigdy nie dotyczy samej fryzury. Dotyczy tego, co w Tobie się splata i rozplata — relacji, ról, wątków życiowych, które prowadzisz równolegle. Hallpike (1969) w pracy „Social Hair" zwrócił uwagę, że długie, splecione włosy bywały w obrzędach symbolem dyscypliny i kontroli — przeciwieństwem rozpuszczonych pasm kojarzonych z wolnością, ekstazą, niezdyscyplinowaniem. Twój mózg w nocy korzysta z tego kodu kulturowego, nawet jeśli na jawie nigdy go świadomie nie czytałeś.

Jest też prostsza, codzienna ścieżka. Jeśli wczoraj zaplatałaś córce warkocz przed szkołą, jeśli oglądałaś film z bohaterką o efektownym splocie, jeśli sama eksperymentowałaś z nową fryzurą — efekt dnia resztkowego wystarczy, żeby obraz wrócił w nocy. Mózg przetwarza w ten sposób bodźce wzrokowe i dotykowe, układając z nich nowe sceny. To jeszcze nie sygnał do interpretacji, tylko zwykłe „sprzątanie" pamięci.

Inaczej, kiedy ten sam motyw wraca tygodniami. Kiedy budzisz się z dłonią na karku, sprawdzając, czy splot ciągle jest na miejscu. Kiedy w snach pojawia się postać, której obecność niepokoi — babcia, której już nie ma, była partnerka, ktoś, kogo nie chcesz zapraszać do swojego życia. Wtedy warto traktować taki sen jako sygnał psychiki, że jakiś splot relacji domaga się rozwiązania albo przeciwnie — wzmocnienia. W tym artykule zajmiemy się zarówno symboliką, jak i konkretnymi pytaniami, które warto sobie zadać po przebudzeniu.

Najczęstsze scenariusze

Ktoś zaplata Ci warkocz

Siedzisz, czujesz palce we włosach. Czasem to mama, czasem partner, czasem osoba, której twarzy nie widzisz, ale której dłonie są spokojne i wprawne. Ten wariant jest jednym z najbardziej kojących i pojawia się szczególnie często w okresach, gdy potrzebujesz opieki, czułego dotyku, regulacji emocjonalnej. Tausk i Gieler (2018) w przeglądzie psychodermatologicznym zwracają uwagę, że dotyk skóry głowy aktywuje silnie układ przywspółczulny — czyli ten, który odpowiada za odprężenie i regenerację. Sny o byciu zaplatanym to niemal zawsze sygnał, że Twoja psychika sama sobie podsuwa obraz wsparcia, którego brakuje na jawie. Warto zapamiętać, kto pojawia się w roli osoby splatającej — często to wskazówka, kogo realnie chciałbyś teraz przy sobie.

Sama zaplatasz sobie warkocz

Stoisz przed lustrem, dzielisz pasma, splatasz je powoli. Może zerkasz na siebie z satysfakcją, może z napięciem, że któryś splot wyjdzie krzywo. Ten wariant jest snem o porządkowaniu. Według Hooley i St Germain (2014) symboliczne, powtarzalne czynności manualne (czesanie, plecenie, składanie) pomagają mózgowi przerabiać emocjonalne informacje w stan uporządkowany. Jeżeli ostatnio czułaś, że Twoje życie jest poplątane — projekty zachodzą na siebie, relacje wymagają układania, decyzje czekają — sen o samodzielnym splataniu warkocza często oznacza, że psychika robi wewnętrzną pracę porządkującą. Nie odbieraj jej tego zadania. Czasem warto po prostu pozwolić procesowi się dokończyć.

Ktoś obcina Ci warkocz

Słyszysz szczęk nożyczek, czujesz szarpnięcie i nagle masz krótkie włosy. Czasem to wymuszone — ktoś trzyma, ktoś tnie. Czasem dobrowolne, ale i tak budzące lęk. To jeden z najbardziej dramatycznych wariantów i jeden z najczęściej zgłaszanych. Synnott (1987) w pracy o socjologii włosów wskazywał, że obcięcie warkocza w niemal każdej kulturze oznaczało przejście — od dziewczyństwa do dorosłości, od stanu wolnego do małżeńskiego, ze świata świeckiego do duchowego. Sherrow (2006) w „Encyclopedia of Hair" przytacza dziesiątki przykładów rytuałów, w których obcinano kobiecie warkocz w żałobie albo w karze. Ten kulturowy ślad pracuje w Twojej psychice. Wymuszone obcięcie we śnie często sygnalizuje poczucie utraty kontroli nad własną tożsamością — w pracy, w związku, w rodzinie. Dobrowolne, jeśli budzi ulgę, bywa zapowiedzią świadomego zakończenia etapu.

Warkocz, który się rozplata

Patrzysz w lustro i widzisz, że splot puszcza pasmo po paśmie. Jeszcze przed chwilą był idealny, teraz włosy opadają luźno, bezładnie. Ten wariant odzwierciedla bardzo konkretne uczucie — coś, co wcześniej trzymało się razem, zaczyna się rozsypywać. Niekoniecznie dramatycznie. Czasem to po prostu sygnał, że relacja, projekt albo etap życia naturalnie dochodzi do końca i wymaga zaakceptowania nowego kształtu. Cash (1999) w przeglądzie badań nad obrazem ciała wskazuje, że nagłe sny o utracie ułożenia włosów korelują z okresami zwiększonej autorefleksji i niepewności co do roli społecznej. Jeżeli sen się powtarza, zapytaj siebie: co w moim życiu próbuję trzymać siłą, choć już nie chce się trzymać samo?

Bardzo długi warkocz

Warkocz sięga Ci do pasa, do bioder, do kolan. We śnie wydaje się ciężki, czasem ozdobny, czasem niewygodny. Jeden z czytelników opisał to tak: „miałem warkocz dłuższy niż ja sam i ciągnął się za mną po podłodze, nie umiałem ruszyć się szybciej". Długi warkocz w symbolice snów oznacza najczęściej czas — to, ile pewnego doświadczenia, relacji albo roli już za sobą nosisz. Bywa pozytywny: zapowiada dojrzałość, pewność, ugruntowanie. Bywa też ciężarem: jeśli we śnie czułaś, że splot Cię ogranicza, że nie pozwala się obrócić, to znak, że coś dawnego waży na Twojej teraźniejszości. Patton (2006) w pracy o włosach jako kulturowej tożsamości pokazuje, że szczególnie kobiety wiążą długość włosów z poczuciem ciągłości — „od kiedy pamiętam, miałam długie włosy" — i sen o nienaturalnie długim warkoczu często mówi o właśnie tej ciągłości w punkcie, w którym warto coś zmienić.

Warkocz dziecka

Widzisz mały, niezgrabnie zaplatany warkocz na głowie dziewczynki — może własnej córki, może siebie sprzed lat. Ten wariant niemal zawsze odsyła do dzieciństwa i relacji rodzic–dziecko. U rodziców pojawia się szczególnie często w okresach przejściowych: pierwszy dzień w przedszkolu, pierwsza klasa, moment, w którym dziecko zaczyna domagać się niezależności. Mózg ubiera tę zmianę w obraz splotu, który symbolizuje opiekuńczą ciągłość: „zaplatam ci warkocz, więc jeszcze nie odeszłaś". U osób bezdzietnych albo dorosłych dzieci sen o własnym dziecięcym warkoczu bywa pracą nad rodzicielską relacją z przeszłości. Czy ktoś dbał wtedy o ten splot? Czy raczej musiałaś radzić sobie sama? Niebrzegowska-Bartmińska (1996) zauważa, że w polskim sennika ludowym warkocz dziecka był uznawany za najsilniejszy symbol ochrony rodzicielskiej.

Warkocz babci, mamy, prababki

We śnie pojawia się kobieta z poprzedniego pokolenia. Może żyje, może nie. Ma długi warkocz albo upięty kok, czasem podaje Ci wstążkę, czasem prosi, żebyś zaplotła ją sama. Ten wariant uznawany jest za jeden z najsilniejszych emocjonalnie. Jung (1956) interpretował powracające sny o postaciach z poprzednich pokoleń jako manifestację archetypu Wielkiej Matki — więzi z linią rodzinną, dziedzictwem, intuicją zbiorową. Współczesna psychologia transgeneracyjna (Schützenberger, Hellinger) traktuje takie sny jako pracę nad nieprzepracowanymi wątkami rodzinnymi: niewypowiedzianymi słowami, niezamkniętymi pożegnaniami, talentami albo lękami przekazywanymi nieświadomie z pokolenia na pokolenie. Jeżeli w Twoim śnie pojawiła się konkretna kobieta z rodziny, warto zapytać: co miałaby Ci dziś powiedzieć? Czego, według mojego wewnętrznego głosu, chciałaby, żebym od niej wzięła?

Splatanie cudzego warkocza

To Ty zaplatasz komuś włosy — siostrze, córce, partnerce, nieznajomej. Palce układają pasma, ktoś siedzi przed Tobą cierpliwie. Ten wariant pojawia się u osób, które w realnym życiu pełnią rolę opiekuńczą — często niewspółmiernie do swoich sił. Sen mówi o trosce, ale czasem też o przeciążeniu opieką. Jeżeli we śnie czułaś radość z gestu, psychika sygnalizuje, że Twoja troska jest zdrowa i daje Ci satysfakcję. Jeżeli czułaś znużenie albo przymus, warto przyjrzeć się temu, czy nie zaplatasz obecnie zbyt wielu cudzych warkoczy zamiast swojego.

Wstążka, ozdoba, kwiaty we włosach

Ktoś wplata Ci wstążkę w warkocz. Pojawiają się kwiaty, kokarda, czasem nitka korali. Mniej dramatyczny, ale wyraźnie zapamiętywany wariant. Ozdoby we włosach w symbolice snów są często znakiem szczególnego momentu — święta, ślubu, uroczystości, przemiany. Jeżeli sen pojawił się przed konkretnym wydarzeniem (egzamin, rozmowa o awansie, ślub bliskiej osoby), psychika dosłownie ubiera Cię na ten moment, dodaje uroczystości, której potrzebujesz. Jeżeli sen jest oderwany od kontekstu, zapamiętaj kolor i rodzaj ozdoby — często to klucz do tego, jaki nastrój ma Ci towarzyszyć w najbliższych dniach.

Warkocz odcięty i przechowywany

W snach pojawia się czasem motyw warkocza, który ktoś trzyma w pudełku, w szufladzie, w dłoni — odcięty kiedyś, przechowywany jak relikwia. To wariant rzadki, ale bardzo silnie pamiętany. W tradycji wielu kultur odcięty warkocz przechowywano po ślubie, pogrzebie, pierwszej komunii — jako fizyczny ślad zamkniętego etapu (Sherrow, 2006). Sen o takim warkoczu odsyła do czegoś, co już za Tobą, ale nie zostało rozliczone. Stara miłość, dawne marzenie zawodowe, opuszczona pasja — psychika pokazuje Ci, że ten etap, choć zamknięty, nadal pracuje pod powierzchnią. Warto zapytać, czy chcesz go zachować w szufladzie, czy raczej wreszcie wypuścić.

Co mówi psychologia?

Sen o splocie włosów łączy w sobie wiele warstw — fizyczną, kulturową, relacyjną, tożsamościową. Współczesna psychologia snu oferuje co najmniej cztery komplementarne perspektywy, z których każda dorzuca część odpowiedzi.

Hipoteza ciągłości i analiza statystyczna treści snów. Domhoff (2003, 2017) w neurokognitywnej teorii śnienia zrezygnował z interpretacji symbolicznej na rzecz analizy ilościowej. Z analizy dziesiątek tysięcy raportów wynika, że treść snów jest przedłużeniem codziennych zainteresowań, trosk i działań. Jeżeli w ostatnich tygodniach myślałaś o włosach (z powodu wizyty u fryzjera, choroby, dziecka, które uczy się je samo zaplatać), Twój mózg w nocy ten temat przetwarza. Hall i Van de Castle (1966) w klasycznych analizach treści snów wykazali, że części ciała pojawiają się w około 30% raportów sennych — a u kobiet częściej niż u mężczyzn. Schredl i Piel (2005) tę różnicę potwierdzili na większej próbie, wskazując na czynniki socjalizacyjne: kobiety w dzieciństwie częściej angażowane są w zabawy z włosami, fryzurami, splataniem — i ten ślad pamięciowy zostaje na całe życie.

Perspektywa antropologiczna i symboliczna. Leach (1958) w „Magical Hair" sformułował tezę, że włosy stanowią jeden z najsilniejszych transkulturowych symboli — łączących sferę seksualności, kontroli społecznej i rytuału. Hallpike (1969) w „Social Hair" rozwinął tę myśl: związane lub splecione włosy oznaczają zwykle dyscyplinę i przynależność, rozpuszczone — wolność i nieokiełznanie. Synnott (1987) w pracy „Shame and glory: A sociology of hair" pokazał, że obcięcie warkocza w niemal każdej dokumentowanej kulturze oznaczało symboliczną zmianę statusu — co wyjaśnia, dlaczego sen o tym geście ma tak silny ładunek emocjonalny nawet u osób, które nigdy nie brały udziału w żadnym takim rytuale. Kod kulturowy działa pod świadomością.

Perspektywa psychodynamiczna. Freud (1900) widział we włosach symbol siły witalnej i seksualności — splot warkocza traktował jako manifestację dyscypliny popędu. Jung (1956) szedł szerzej: warkocz jako splot trzech pasm odsyłał go do triadycznych archetypów (świadomość, podświadomość indywidualna, podświadomość zbiorowa) i do figury Wielkiej Matki splatającej los. Współczesna psychologia transgeneracyjna (Schützenberger) i terapia systemowa Berta Hellingera pracują z motywem splatania jako metaforą wątków rodzinnych, które przekazują się przez pokolenia. Niezależnie od tego, czy podzielasz konkretną szkołę interpretacji, intuicja, że warkocz to obraz splotu wątków, jest w psychologii głęboko zakorzeniona.

Perspektywa psychodermatologiczna. Tausk i Gieler (2018) w przeglądzie literatury wykazali, że stan włosów i skóry głowy silnie koreluje z lękiem, depresją i zaburzeniami obrazu ciała. Hadshiew i współpracownicy (2004) w pracy „Burden of hair loss" pokazali, że psychospołeczne koszty problemów z włosami są systematycznie niedoceniane w medycynie. Williamson, Gonzalez i Finlay (2001), badając 88 osób z łysieniem, stwierdzili, że jakość życia tych pacjentów jest obniżona w stopniu porównywalnym z poważnymi chorobami przewlekłymi. Hunt i McHale (2005) podkreślili, że sny o utracie włosów u osób z realnymi problemami trychologicznymi są nie tylko częstsze, ale też bardziej dramatyczne i trudniejsze do wygaszenia. Z punktu widzenia interpretacji oznacza to jedno: jeżeli taki sen wraca, a Ty masz realne dolegliwości skóry głowy, zmiany hormonalne albo zauważasz wypadanie — sen jest w dużej mierze echem tej fizycznej rzeczywistości, nie tylko metaforą emocjonalną.

Cztery perspektywy zgadzają się w jednym: splot włosów we śnie niemal nigdy nie dotyczy fryzury. Dotyczy tożsamości, relacji, ciągłości, czasu i kontroli. To psychika pracuje na materiale, który zna od pokoleń.

Co zrobić po śnie o warkoczu?

Pojedynczy sen, nawet intensywny, nie wymaga od Ciebie żadnego działania poza zapisaniem go i pozwolenia mu przejść. Inaczej, jeśli motyw się powtarza albo zostawia silny niepokój. Wtedy warto zrobić cztery rzeczy.

1. Zapisz, kto był z Tobą w śnie. Sen o warkoczu to często sen relacyjny. Ktoś splata, ktoś rozplata, ktoś trzyma odcięty splot w dłoni. Notuj nie tylko obraz, ale też postacie. Po dwóch–trzech tygodniach prowadzenia takiego dziennika zobaczysz wzorzec: czy najczęściej pojawiają się postacie z dzieciństwa, czy współczesne, czy żywe, czy zmarłe. To jedna z najlepszych wskazówek interpretacyjnych — silniejsza niż jakikolwiek sennik.

2. Sprawdź, co właśnie się w Tobie splata albo rozplata. Zadaj sobie trzy pytania, ale nie odpowiadaj na nie od razu. Niech popracują w głowie kilka godzin. Jakie wątki w moim życiu prowadzę równolegle i czuję, że zaczynają na siebie zachodzić? Czy próbuję trzymać siłą coś, co naturalnie chce się rozluźnić? Czy w mojej rodzinie albo bliskich relacjach jest osoba, z którą splot wymaga rozliczenia — pożegnania, rozmowy, wybaczenia?

3. Skorzystaj z gestu na jawie. Brzmi banalnie, ale ma podstawy psychofizjologiczne. Tausk i Gieler (2018) wskazują, że dotyk skóry głowy aktywuje układ przywspółczulny i obniża poziom kortyzolu. Spróbuj wieczorem powolnego masażu skóry głowy palcami przez 5 minut, powolnego czesania, samodzielnego splatania prostego warkocza, jeśli masz długie włosy. To nie jest „technika z internetu" — to praca z układem nerwowym. Wielu moich rozmówców mówi, że takie wieczorne rytuały wystarczają, żeby sny złagodniały.

4. Kiedy porozmawiać ze specjalistą? Umów się na wizytę u psychologa, jeżeli sny o warkoczu lub innych elementach ciała powtarzają się częściej niż raz w tygodniu przez ponad miesiąc; jeżeli pojawia się obsesyjne sprawdzanie wyglądu w lustrze, fotografowanie, wycofywanie się z kontaktów; jeżeli dochodzi do realnego wyrywania włosów na jawie (trichotillomania dotyczy 1–2% populacji i jest skutecznie leczona psychoterapią poznawczo-behawioralną); jeżeli sen wiąże się ze wspomnieniami przemocy, kontroli ciała w dzieciństwie albo traumatycznych pożegnań. Każdy z tych sygnałów z osobna jest wystarczającym powodem do rozmowy.

Co mówią drukowane senniki o warkoczu?

Splot włosów jest jednym z najstarszych symboli sennych. Niemal każda tradycja interpretacji snów ma własne zdanie — i różnice są fascynujące, bo pokazują, jak różnie kultury patrzyły na kobiecość, dyscyplinę i czas.

Sennik egipski (ok. 1275 p.n.e.)

Papirus Chester Beatty III, najstarszy zachowany sennik świata, nie zawiera wpisu „warkocz" w dosłownym brzmieniu, ale wpis o długich, ciemnych, dobrze ułożonych włosach interpretował jednoznacznie pozytywnie — jako znak przychylności bogów, dobrego zdrowia i statusu społecznego. Egipskie kapłanki nosiły zaplecione włosy jako wyraz dyscypliny rytualnej; widok takich włosów we śnie był odczytywany jako zapowiedź porządku w życiu śniącego. Zaniedbany, splątany splot natomiast oznaczał ostrzeżenie: coś w życiu wymaga uporządkowania, zanim dojdzie do rzeczywistej szkody.

Sennik Artemidora (II w. n.e.)

Artemidoros z Daldis, autor pierwszego systematycznego sennika w historii, poświęcił włosom wyjątkowo dużo miejsca — i jego interpretacje są zniuansowane. Splecione, dobrze ułożone włosy oznaczały dla kobiety stałość uczuć i pomyślne małżeństwo, dla mężczyzny — dyscyplinę i powodzenie w sprawach publicznych. Obcięcie splotu zapowiadało koniec etapu życiowego: dla dziewczyny — ślub, dla wdowy — żałobę, dla niewolnika — zmianę pana. Charakterystyczne dla Artemidora było to, że znaczenie zmieniało się wraz ze statusem społecznym śniącego — intuicja, którą współczesna psychologia w pełni potwierdza.

Sennik Millerów (1901)

Gustavus Hindman Miller w „10 000 snów objaśnionych" interpretował splecione, lśniące włosy jako zapowiedź pomyślności, satysfakcji z dokonań i stabilności w domu. Rozplątany, niedbały warkocz oznaczał według niego rozproszenie i ryzyko utraty pozycji. Charakterystyczne dla Millera jest łączenie snów o ciele z ostrzeżeniami biznesowymi i finansowymi — w jego ujęciu uporządkowane włosy zapowiadały uporządkowane sprawy zawodowe, a nieporządek na głowie zapowiadał kłopoty w interesach. To podejście typowe dla amerykańskiego pragmatyzmu przełomu XIX i XX wieku.

Sennik ludowy polski

W polskiej tradycji ludowej warkocz miał wyjątkowo silny ładunek symboliczny. Niebrzegowska-Bartmińska (1996) dokumentuje wierzenie, według którego sen o splataniu warkocza zapowiadał stałość uczuć i wierność w miłości. Rozplątywanie warkocza oznaczało rozłąkę albo zerwanie. Obcięcie warkocza we śnie traktowano dwojako: jako ostrzeżenie przed stratą (kontekst żałoby — w wielu wsiach w Polsce kobiety w żałobie obcinały włosy) lub, w zasadzie kontrastu, jako zapowiedź uwolnienia od starych zobowiązań. Splot trzech pasm bywał odczytywany jako symbol jedności rodziny — ojca, matki i dziecka. Sen o cudzym warkoczu w dłoni był natomiast omenem niepokojącym: oznaczał, że ktoś trzyma w ręku Twoją tajemnicę albo Twój los.

Sennik psychologiczny

Freud widział w warkoczu manifestację libido ujętego w dyscyplinę — splatanie jako kontrola popędu, rozplatanie jako jego uwolnienie. Jung szedł w stronę archetypu: trzy pasma odsyłały go do triady psychicznej, a postać kobiety splatającej warkocz — do Wielkiej Matki, archetypu opieki i ciągłości. Współczesna psychologia snu (Domhoff, Schredl) odchodzi od interpretacji symbolicznej na rzecz statystycznej: sen o splocie odzwierciedla bieżące doświadczenie ciała, codzienne czynności pielęgnacyjne, relacje opiekuńcze i emocje dnia. Trzy szkoły zgadzają się jednak w jednym: warkocz w snach jest materiałem diagnostycznym, nie prognostycznym.

Konsensus: Większość tradycji — od egipskiej po współczesną psychologię — traktuje splecione, dobrze ułożone włosy jako symbol pomyślności, dyscypliny i stałości. Różnią się natomiast w ocenie obcięcia: senniki ludowe widzą w nim przede wszystkim ostrzeżenie i znak żałoby, Miller — ryzyko utraty pozycji, Artemidor — przejście między fazami życia, sennik psychologiczny — sygnał świadomej zmiany tożsamości. Co ciekawe, niemal żadna tradycja nie traktuje sennego splotu negatywnie — to jeden z bardziej życzliwych symboli w historii onirologii.

Pytania i odpowiedzi

Zobacz takze

• Sen o włosach
• Broda we śnie
• Farbować włosy we śnie
• Sen o dłoniach
• Sen o obojczyku
• Sen o jajkach