Sen o epidemii — co oznacza i jak rozumieć ten koszmar

Dlaczego śnisz o epidemii?

Budzisz się ze świszczącym oddechem, instynktownie sprawdzasz temperaturę dłonią na czole. We śnie ulice były puste, w aptekach kolejki, a ktoś z bliskich gorączkował. Ten rodzaj koszmaru zna dziś znacznie więcej osób niż dekadę temu. W badaniu obejmującym ponad 700 osób z 39 krajów aż 32% raportowało wzrost częstotliwości koszmarów w pierwszych miesiącach pandemii COVID-19, a treść snów wyraźnie zmieniła kierunek w stronę zagrożeń sanitarnych (Schredl i Bulkeley, 2020).

Skąd biorą się tak intensywne nocne scenariusze? Pandemia 2020 roku stała się dla psychologii snu naturalnym laboratorium. Mota i współpracownicy, analizując ponad 800 raportów sennych zebranych podczas lockdownu w Brazylii, wykazali wzrost negatywnych emocji we śnie i znaczące podwyższenie częstotliwości słów takich jak „zaraza”, „czystość”, „duszność” (Mota i in., 2020). Barrett (2020), pionierka badań nad snami w sytuacjach kryzysowych, w analizie blisko 2 900 raportów odnotowała wyraźny wzrost lęku, gniewu i smutku w treści snów — szczególnie u kobiet (Barrett, 2020).

Dlaczego mózg w nocy odgrywa scenariusz pandemii? Kluczowa odpowiedź leży w hipotezie ciągłości snu: emocje dnia przelewają się do nocnych narracji. Jeżeli w ciągu dnia czytasz o nowym wirusie, słyszysz w autobusie, że ktoś kaszle, a w sklepie zauważasz zerwane półki — Twój mózg w nocy ubiera ten lęk w najbardziej dramatyczną formę, jaką potrafi wygenerować. Pesonen i współpracownicy, stosując analizę sieciową na zbiorze ponad 4 000 słów ze snów Finów podczas lockdownu, zidentyfikowali wyraźne klastry treści powiązane z chorobą, izolacją i utratą kontaktu z bliskimi (Pesonen i in., 2020).

W tym kontekście warto powiedzieć wyraźnie: koszmar o zarazie nie jest przepowiednią. Jest emocjonalnym echem realności, w której wszyscy żyjemy od 2020 roku. Polski Główny Urząd Statystyczny w raporcie o stanie zdrowia ludności (2023) odnotował, że poziom subiektywnego lęku zdrowotnego pozostaje istotnie wyższy niż przed pandemią — i ta podwyższona czujność znajduje swoje odbicie w nocnych narracjach.

Jest jeszcze drugi powód, dla którego sny tego typu pojawiają się tak często. Solomonova i współpracownicy, w badaniu na grupie blisko 1 000 osób, wykazali silny związek między poziomem lęku, depresji i obciążenia codziennego stresu a częstotliwością koszmarów w czasie lockdownu (Solomonova i in., 2021). Innymi słowy: im więcej dnia spędzasz w trybie czujności, tym częściej noc układa Ci scenariusz katastrofy zdrowotnej.

Sny o zagrożeniach epidemicznych przybierają wiele form — od dosłownych odtworzeń pandemii po metaforyczne obrazy „rozprzestrzeniającego się zła”. Wirus we śnie bywa symbolem czegoś, co wymyka się Twojej kontroli: toksycznej atmosfery w pracy, narastającego konfliktu w rodzinie, plotki, która rozchodzi się w społeczności. W polskiej tradycji ludowej „zaraza” funkcjonowała jako synonim wszystkiego, co rozprzestrzenia się szybko i niewidzialnie — i ta symbolika wciąż pracuje w nocnych skojarzeniach Twojego mózgu.

W dalszej części tego artykułu znajdziesz nie tylko interpretację swojego nocnego doświadczenia, ale też konkretne wskazówki, kiedy warto potraktować te sny poważniej i poszukać profesjonalnej pomocy.

Najczęstsze scenariusze

Jesteś osobą zarażoną

Czujesz gorączkę. Patrzysz w lustro i widzisz wysypkę, sinawe usta, kaszlesz krwią. Lekarz w kombinezonie mówi to, czego nie chcesz słyszeć. Ten wariant jest najbardziej osobisty i najczęściej budzi największy strach. Iorio, Sommantico i Parrello (2020) w analizie snów zebranych podczas pierwszej fali pandemii we Włoszech opisali ten scenariusz jako „lustrzane odbicie wewnętrznego lęku o kruchość ciała” (Iorio i in., 2020). Sen tego rodzaju często pojawia się u osób, które właśnie zauważyły u siebie niepokojący objaw, czekają na wynik badania albo niedawno opiekowały się chorym członkiem rodziny. Mózg pracuje na materiale, który dostarczyłeś mu za dnia — przeczesuje wspomnienia o własnym ciele i wybiera scenariusz „a co, jeżeli to coś poważnego”.

Chronisz bliskich, ale nie zdążasz

Próbujesz dotrzeć do dziecka, partnera, rodzica. Rozdzielają Was kordony sanitarne, zamknięte drzwi, korytarze szpitala. Krzyczysz, ale nikt nie słyszy. Ten wariant pojawia się szczególnie często u rodziców małych dzieci i u osób, które w ostatnich latach straciły kogoś bliskiego z powodu choroby. Gorgoni i współpracownicy w analizie cech ilościowych snów Włochów podczas lockdownu wykazali, że treści dotyczące bezsilności wobec zagrożenia bliskich rosły wraz z długością izolacji domowej (Gorgoni i in., 2021). Jedna z czytelniczek napisała: „śnił mi się syn za szybą izolatki, walił piąstkami w szybę, a ja nie mogłam wejść”. Ten obraz jest klasycznym przykładem przeniesienia do snu rzeczywistego lęku o niemożność ochrony osób, na których Ci najbardziej zależy.

Kwarantanna domowa — uwięzienie

Drzwi mieszkania zostają zaplombowane od zewnątrz. Słyszysz, jak ekipa sanitarna rozmawia na klatce, ale nie możesz wyjść. Telefon nie działa, jedzenia coraz mniej, a w głowie pulsuje pytanie: na ile dni jesteśmy zamknięci? Ten wariant odzwierciedla zwięzłe doświadczenie blisko każdego dorosłego Polaka — i powraca w snach nawet kilka lat po faktycznym lockdownie. Mariani i współpracownicy w analizie lingwistycznej snów Włochów odnotowali, że kategoria „zamknięcia, ograniczenia ruchu” pojawiała się w 27% raportów sennych z okresu wiosny 2020 (Mariani i in., 2021). Sen o kwarantannie zwykle nie mówi o pandemii — mówi o aktualnym poczuciu uwięzienia w sytuacji, z której nie widzisz wyjścia. Toksyczna praca, zamknięta relacja, choroba ograniczająca ruchliwość — to typowe konteksty życiowe, w których pojawia się ten obraz.

Pusty świat — opuszczone miasto

Idziesz przez znany Ci plac, ale nikogo nie ma. Sklepy ze stłuczonymi szybami, porzucone wózki, gazety przyklejone do ulic. Ten scenariusz nawiązuje do estetyki postapokaliptycznej znanej z filmów i seriali — ale jego korzenie są głębsze. W psychologii snu obraz pustego świata interpretowany jest jako metafora samotności, izolacji emocjonalnej, poczucia odcięcia od społeczności. Solomonova i współpracownicy (2021) wykazali, że osoby zgłaszające najwyższy poziom samotności podczas pandemii raportowały istotnie częściej sny zawierające motyw „opustoszałej przestrzeni”. Jeżeli Twój sen powraca, a w życiu na jawie czujesz się odłączony od bliskich — sygnał jest dość wyraźny.

Ucieczka z miasta dotkniętego zarazą

Pakujesz najpotrzebniejsze rzeczy, próbujesz wydostać się z miasta, na rogatkach stoi kordon. Czasem udaje Ci się przedostać, czasem łapie Cię ktoś w mundurze. Wariant ten łączy strach przed chorobą z lękiem przed utratą wolności — i pojawia się szczególnie często u osób, które aktualnie przeżywają presję ze strony otoczenia (rodzinnego, zawodowego, instytucjonalnego). Kompozycja snu — wirus, kordon, walka o wyjście — może być symbolem znacznie bardziej prozaicznego poczucia: „muszę stąd uciec, ale ktoś mi nie pozwala”. Warto zadać sobie pytanie, czego dokładnie chciałbyś uciec w życiu na jawie i co Cię w tym blokuje.

Maseczki, kombinezony, strach przed dotykiem

Wszyscy wokół są w maskach, wzrokiem omijasz przechodniów, dotyk drugiej osoby wywołuje panikę. Ten wariant często pojawia się u osób, które w okresie pandemii silnie zinternalizowały zasady dystansu, a po powrocie do normalności nadal noszą w sobie napięcie wobec bliskości. Scarpelli i współpracownicy w analizie snów Włochów podczas drugiej fali pandemii wykazali, że obrazy „bariery sanitarnej” utrzymywały się w treściach sennych nawet po zniesieniu obostrzeń (Scarpelli i in., 2021). Sen tego rodzaju może też dotyczyć obszarów emocjonalnych — strachu przed bliskością, lęku przed odsłonięciem się przed drugim człowiekiem, niechęci do narażenia się na zranienie w relacji.

Szpital przepełniony chorymi

Korytarze pełne łóżek, personel w skafandrach, gdzieś z głośnika monotonny komunikat o brakach miejsc. Ten obraz jest jednym z najtrudniejszych emocjonalnie i pojawia się szczególnie często u osób pracujących w ochronie zdrowia oraz u tych, którzy podczas pandemii mieli kogoś bliskiego w szpitalu. Costa i współpracownicy w przekrojowym badaniu pracowników medycznych wykazali, że ponad 60% raportowało regularne koszmary o przepełnionych oddziałach jeszcze rok po szczycie zakażeń (Costa i in., 2021). Sen tego rodzaju, jeżeli się powtarza, jest sygnałem, że doświadczenie zawodowe lub osobiste nie zostało jeszcze przetworzone i może wymagać profesjonalnego wsparcia.

Epidemia w pracy lub szkole

Ktoś z biura kaszle, potem kolejna osoba, w końcu szef ogłasza, że biuro idzie w izolację. Albo: dziecko wraca ze szkoły z gorączką, a w grupowym czacie rodziców pojawiają się kolejne potwierdzone przypadki. Ten wariant zwykle nie dotyczy realnej choroby — odzwierciedla obawę przed „rozprzestrzeniającym się problemem” w środowisku zawodowym lub szkolnym. Konflikt, który zaczął się od dwóch osób i powoli wciąga cały zespół. Plotka rozchodząca się po klasie. Spadek nastrojów w firmie po niefortunnej decyzji zarządu. Mózg ubiera te procesy w obraz znany z pandemii, bo właśnie ten obraz jest dla większości z nas najnowszym i najbardziej namacalnym przykładem „zła rozprzestrzeniającego się szybciej, niż jesteśmy w stanie reagować”.

Co mówi psychologia?

Współczesna psychologia snu oferuje trzy główne ramy interpretacyjne dla snów o zagrożeniach epidemicznych. Każda z nich oświetla inne aspekty tego doświadczenia i każda opiera się na danych zebranych w bezprecedensowym laboratorium, jakim była pandemia COVID-19.

Hipoteza ciągłości w wariancie pandemicznym. Pesonen i współpracownicy (2020) jako jedni z pierwszych pokazali, że treść snów dosłownie odzwierciedla emocje dnia, ale w warunkach pandemii ta zależność staje się bardzo wyraźna. W ich analizie sieciowej fińskich snów słowa związane z chorobą, dystansem i bliskimi tworzyły gęsty klaster powiązań — innymi słowy, codzienny stres pandemiczny układał się w mózgu w spójną sieć, która w nocy odgrywała się jako jedna narracja. Z tego modelu płynie ważna wskazówka: jeżeli Twoje sny dotyczą zarazy, prawdopodobnie Twój mózg pracuje nad tym, co wciąż jest w Tobie żywe na poziomie emocjonalnym — nawet jeżeli świadomie myślisz, że „pandemia się skończyła”.

Model regulacji emocji we śnie. Scarpelli i współpracownicy (2021) zaproponowali interpretację snów pandemicznych w ramach szerszego modelu, w którym śnienie pełni funkcję regulacji afektywnej — pomaga psychice rozłożyć w czasie obróbkę silnych emocji. W tym modelu koszmar tego rodzaju nie jest patologią, lecz właśnie dowodem na to, że mechanizm regulacyjny działa. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy ilość emocji do przetworzenia przerasta możliwości tego mechanizmu — wtedy zamiast wyciszenia po koszmarze odczuwasz nasilenie lęku w ciągu dnia. Włoski zespół wykazał, że taka eskalacja korelowała z wyższymi wskaźnikami depresji i wypalenia w grupie badanej.

Społeczna teoria traumy zbiorowej. Margherita i Tessitore (2022) w analizie snów Włochów rok po szczycie pandemii zauważyły, że treści sanitarne nie zniknęły z nocnych narracji, lecz uległy „migracji”: zaraza we śnie zaczęła symbolizować inne zagrożenia społeczne — wojnę, kryzys ekonomiczny, klimat (Margherita i Tessitore, 2022). To oznacza, że dla wielu z nas obraz epidemii stał się uniwersalnym językiem, w którym mózg opisuje każde poczucie zbiorowego zagrożenia. Sen o pandemii w 2026 roku może wcale nie dotyczyć wirusa — może dotyczyć tego, co aktualnie dzieje się w wiadomościach. Ten przesunięty kontekst warto mieć w głowie, próbując zinterpretować swoje nocne doświadczenie.

Cellini i współpracownicy w równolegle prowadzonym badaniu na grupie ponad 1 300 Włochów wykazali, że jakość snu i intensywność emocjonalna marzeń sennych istotnie się zmieniły wraz z rytmem dnia narzuconym przez lockdown — przesunięcie godziny zasypiania, dłuższe leżenie w łóżku, mniej ruchu (Cellini i in., 2020). To prosty mechanizm, ale ma duże znaczenie: zaburzony rytm snu to równocześnie bogatszy materiał oniryczny, dlatego sny pandemiczne były tak intensywne właśnie u osób siedzących w domu. Jeżeli i Twoje sny stały się intensywniejsze w okresach, kiedy mniej wychodzisz — to nie zbieg okoliczności, to fizjologia snu w działaniu.

Sny po prawdziwej pandemii

Dla wielu z nas pandemia COVID-19 nie była abstrakcyjnym zagrożeniem widzianym w wiadomościach — była realnym, osobistym doświadczeniem. Choroba własna lub bliskich, śmierć kogoś z rodziny, miesiące izolacji, lęk o pracę. Te przeżycia zostawiły ślad, który psychika wciąż przetwarza — często właśnie w snach.

Skala zjawiska jest znacząca. Mariani i współpracownicy (2021) w analizie blisko 800 raportów sennych Włochów wykazali, że ponad 40% osób z bezpośrednim doświadczeniem żałoby w trakcie pandemii raportowało uporczywe sny związane z chorobą i utratą jeszcze rok po wydarzeniu. Costa i współpracownicy (2021) w grupie polskich i włoskich pracowników ochrony zdrowia odnotowali, że objawy zbliżone do PTSD utrzymywały się u istotnej części badanych — z koszmarami jako jednym z najczęściej zgłaszanych symptomów.

Jak odróżnić normalne przetwarzanie od stanu, który wymaga uwagi specjalisty? Normalna reakcja: koszmary pojawiają się w pierwszych miesiącach po stresującym doświadczeniu (choroba, śmierć bliskiego, długa izolacja), stopniowo słabną, nie wpływają znacząco na codzienne funkcjonowanie. Możliwe PTSD lub przedłużona reakcja stresowa: koszmary utrzymują się dłużej niż trzy miesiące, nie tracą na intensywności (lub nasilają się), zaczynasz unikać rozmów o pandemii, miejsc, w których się ona dla Ciebie zaczęła, kontaktu z lekarzami i szpitalami. Towarzyszą im problemy ze snem, drażliwość, nadmierna czujność i natrętne wspomnienia w ciągu dnia.

Jedna z czytelniczek opisała: „Mój tato zmarł w listopadzie 2021. Od tamtej pory raz w tygodniu śni mi się jak leży na korytarzu w przepełnionym szpitalu. To trwa już ponad cztery lata.” To typowy schemat złożonej żałoby pandemicznej — psychika nie miała szansy domknąć rytuału pożegnania (zakaz odwiedzin, ograniczone pogrzeby), więc proces przetwarzania utknął.

Dobra wiadomość: istnieją sprawdzone metody terapii. Imagery Rehearsal Therapy (IRT) — w której świadomie zmieniasz zakończenie koszmaru w wyobraźni za dnia — od lat ma udokumentowaną skuteczność w redukcji powracających koszmarów. EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) jest rekomendowane przez Światową Organizację Zdrowia jako jedna z metod pierwszego wyboru w leczeniu PTSD. Obie terapie są dostępne w Polsce u terapeutów pracujących w nurcie poznawczo-behawioralnym i u certyfikowanych terapeutów EMDR. Jeżeli Twoje sny pandemiczne nie ustępują, nie czekaj — to jest sygnał, którego warto wysłuchać.

Co mówią drukowane senniki o epidemii?

Zanim psychologia wzięła sny pod mikroskop, ludzie od tysięcy lat szukali odpowiedzi w sennikach — księgach spisanych przez mędrców, duchownych i uzdrowicieli. Sprawdźmy, jak tradycyjne źródła interpretowały sen o zarazie na przestrzeni stuleci.

Sennik egipski (ok. 1275 p.n.e.)

Najstarszy zachowany sennik świata — Papirus Chester Beatty III — nie zawiera bezpośredniego wpisu o epidemii, ale sen o „chorobie obejmującej dom” interpretował jako gniew bogów: śniący lub jego rodzina naruszyli boski porządek (maat) i muszą złożyć ofiarę przebłagalną. W starożytnym Egipcie zaraza była rozumiana jako kara, a sen o niej oznaczał konieczność duchowego oczyszczenia. Sennikową kategorię uzupełnia interpretacja snu o brudnej wodzie Nilu jako zapowiedzi „klęski na ziemi” — w realiach egipskich zalewane wody Nilu często niosły epidemie.

Sennik Artemidora (II w. n.e.)

Artemidoros z Daldis, autor pierwszego systematycznego sennika w historii, interpretował sen o powszechnej chorobie w zależności od statusu społecznego śniącego. Dla rolnika oznaczał zniszczenie zbiorów lub zarazę bydła, dla kupca — załamanie handlu z powodu pustych miast, dla żołnierza — niezdolność oddziału do walki. Artemidoros jako pierwszy zauważył też, że sen o uniknięciu zarazy (kiedy śniący przeżywa, gdy inni umierają) bywa „zwodniczo pomyślny” — może oznaczać samotność po stracie społeczności, nie szczęście.

Sennik Millerów (1901)

Gustavus Hindman Miller, autor najczęściej cytowanego sennika na świecie, traktował sny o zarazie pragmatycznie, w stylu typowym dla jego epoki. Sen o szerzącej się chorobie miał oznaczać nadchodzące straty handlowe, niepokoje na rynku i konieczność wstrzymania większych decyzji finansowych. Sen, w którym śniący zaraża innych, Miller interpretował szczególnie ostrzegawczo — jako sygnał, że obecne postępowanie śniącego niesie szkodę dla otoczenia. Ten praktyczny ton jest charakterystyczny dla całego sennika Millerów: sny traktowane są tu nie jako symbole, lecz jako dosłowne ostrzeżenia majątkowe.

Sennik ludowy polski

Polska tradycja ludowa — zebrana przez etnografkę Stanisławę Niebrzegowską z regionów Lubelszczyzny, Podhala i Mazowsza — nazywała epidemię „morowym powietrzem” lub „złym wiatrem”. Sen o niej interpretowano dwojako. Z jednej strony jako ostrzeżenie: „kto śni o morze, niech się modli i nie wychodzi z domu w piątek”. Z drugiej — zgodnie z zasadą kontrastu — sen o przeżyciu zarazy był uważany za zapowiedź długiego życia. W wielu regionach wierzono też, że sen o zarazie tuż przed wesele jest „dobrym omenem dla dzieci” — to kuriozalna interpretacja, ale znajduje uzasadnienie w ludowym myśleniu o cyklu życia (śmierć i narodziny jako pokrewne mistyczne zdarzenia).

Sennik psychologiczny

Freud widział w obrazach zarazy wyraz wypartego lęku przed własną agresją lub seksualnością — choroba zakaźna jako symbol „skażenia”, którego ego nie chce uznać. Jung szedł głębiej: epidemia we śnie to dla niego archetyp Cienia w wymiarze zbiorowym — to, co społeczeństwo wypiera, wraca w postaci mrocznego symbolu pustoszącego społeczność. Współcześni badacze (Schredl, Bulkeley, Barrett) odrzucają interpretację symboliczną na rzecz statystycznej: sen o zarazie to przede wszystkim reakcja na realny lęk zdrowotny lub stres społeczny, a jego treść odzwierciedla bezpośrednie emocje śniącego, nie ukryte pragnienia.

Konsensus: Większość drukowanych senników — od egipskiego po psychologiczny — zgodnie traktuje sen o zarazie jako sygnał ostrzegawczy. Różnią się natomiast w ocenie, czy sygnał ten dotyczy świata zewnętrznego (Miller: tak, ostrzega przed stratami; ludowy: tak, przed nieszczęściem), czy świata wewnętrznego (psychologiczny: zdecydowanie tak — to Twoje emocje, nie przepowiednia). Co ciekawe, żadna tradycja nie interpretuje zarazy w pełni pozytywnie — wszędzie jest sygnałem, na który warto zwrócić uwagę.

Co zrobić po koszmarze o zarazie?

Właśnie się obudziłeś, serce wali, w głowie jeszcze obrazy z izolatki albo pustego placu. Oto co możesz zrobić teraz — i w najbliższych dniach.

1. Zapisz sen, zanim zblednie. Nie chodzi o literacki opis — wystarczy kilka zdań w notatniku przy łóżku lub w telefonie. Zapisz: co dokładnie się wydarzyło, kto był chory, kogo próbowałeś chronić, jaki był charakter zagrożenia (wirus, bakteria, coś nieokreślonego), i — to najważniejsze — co czułeś w środku snu i zaraz po przebudzeniu. Po dwóch-trzech tygodniach prowadzenia takiego dziennika zaczną wyłaniać się wzorce, które pomagają zrozumieć, o czym naprawdę mówi Twoje nocne doświadczenie.

2. Zadaj sobie trzy pytania. Nie musisz na nie odpowiadać od razu — niech pracują w głowie przez kilka godzin. Czy w moim życiu jest coś, co rozprzestrzenia się szybciej, niż jestem w stanie reagować? Czy martwię się o zdrowie kogoś bliskiego — i czy ta troska jest proporcjonalna do realnego zagrożenia? Czy jest coś, przed czym chciałbym „uciec z miasta”, ale czuję się zablokowany?

3. Technika uspokojenia po koszmarze. Połóż jedną dłoń na klatce piersiowej, drugą na brzuchu. Oddychaj powoli: 4 sekundy wdech przez nos, 7 sekund wydech przez usta. Powtórz 5–7 razy. Skoncentruj się na dotyku dłoni na ciele — to technika grounding, która pomaga zakotwiczyć się w teraźniejszości i przerwać pętlę lęku. Następnie rozejrzyj się po pokoju i wymień na głos pięć rzeczy, które widzisz. To proste narzędzia regulacji układu nerwowego, stosowane przez terapeutów traumy na całym świecie.

4. Higiena „diety informacyjnej”. Jeżeli Twoje koszmary o zarazie nasilają się po wieczornym scrollowaniu wiadomości, masz prosty dźwignię w ręku. Badania snu pandemicznego konsekwentnie pokazują korelację między ekspozycją na treści medialne o zagrożeniach zdrowotnych a intensywnością koszmarów (Solomonova i in., 2021; Mariani i in., 2021). Wprowadzenie zasady „żadnych newsów na dwie godziny przed snem” to interwencja, którą można zrobić od dzisiaj — i często sama wystarczy.

5. Kiedy porozmawiać ze specjalistą? Umów się na wizytę u psychologa, jeżeli: koszmary o zarazie powtarzają się częściej niż raz w tygodniu przez ponad miesiąc; zaczynasz unikać miejsc kojarzących się z chorobą (szpitale, apteki, kliniki); koszmary wpływają na Twoją zdolność do pracy, relacji lub codziennego funkcjonowania; w ciągu dnia nawiedzają Cię natrętne obrazy z czasu pandemii lub realnej choroby kogoś bliskiego; budzisz się z napadami paniki. Każdy z tych objawów osobno jest powodem do rozmowy — kilka razem to mocny sygnał, żeby nie zwlekać.

Pytania i odpowiedzi

Zobacz takze

• Sen o chorobie
• Sen o bakteriach
• Sen o krwi
• Sen o obcinaniu
• Sen o ranie
• Sen o arbuzie